سلامت و بهداشت سگ

آسیب دیدگی سگ ؛ سوانح و فوریت هایی که برای آن ها صورت می گیرد. (بخش 2)

آسیب دیدگی سگ ؛ سوانح و فوریت هایی که برای آن ها صورت می گیرد. (بخش 2)

آسیب دیدگی سگ ممکن است منجر به صدمات جبران ناپذیری به این حیوانات شود بنابراین برای بهبود سریع این آسیب ها باید تمهیداتی را در نظر گرفت. با ما همرا باشید.

فوریت های دامپزشکی شامل ، مجموعه ای از خدمات و عملیات درمانی در طب پیشگیری دامپزشکی بوده که جهت تسکین درد و آلام و ناراحتی های  حیوان آسیب دیده انجام می گیرد .

تا در نتیجه آن حیوان بتواند خود را از گزند هر گونه ناراحتی هائی که بر او مستولی شده از قبیل التهابات ناشی ، صدمات و آسیب های بافتی نجات داده و در مجموع کمک کند تا با اقدامات اولیه و ضروری خود شرایطی را برای حیوان فراهم آورد که هر چه زود تر از صدمات وارده نجات یابد و در اولین فرصت بتوان او را به دکتر دامپزشک برای انجام خدمات درمانی انتقال دهیم.

آسیب دیدگی سگ و مار گزیدگی این حیوان :

در اکثریت موارد سگ ها هستند که مزاحمت برای مار ها فراهم می آورند و در اثر گزیدگی در صورتی که از نژاد هایی با جثه ی کوچک باشند در اثر مقادیر سم تزریق شده به زودی از پای در خواهند آمد .

مارگزیدگی سگ

مارگزیدگی سگ

اصولا مار های سمی را به دو دسته تقسیم می کنند :

  • مار هایی از نوع کبری که دندان های نیش آن ها اصولا کوته بوده و با شدت و یا سماجت بسیار که از خود نشان می دهند اقدام به گزیدن می کنند . سم این گونه مار ها از نوع نوروتوکسیک بوده و باعث ایجاد مسمومیت از نوع عصبی در حیوان می شود و درز نتیجه با فلج نمودن مرکز تنفس حیوان باعث مرگ می شود
  • مار هایی از نوع افعی ، دارای دندان هایی با نیش بسیار بلند و طویل داشته و دفعتا نیش زده و سریعا از محل دور می شوند سم نیش از این گونه مار ها از نوع هماتوکسیک بوده و باعث ایجاد مسمومیت خونی در حیوان شده و بیشتر این نوع گزیدگی باعث آسیب های موضعی در حیوان می شود . سم مار های نوع کبری بلافاصله بعد از گزش باعث ایجاد تحریک در حیوان شده و معمولا با هیجان های عصبی در حیوان ظاهر می شود و با تشنجات صرعی همراه و در ظرف مدت کوتاهی حیوان را از پای در می آورد .

سم مار های نوع افعی علائم گزش در آن ها با درد موضعی و تورم در موضع همراه و پوست را کبود و متورم می کند و اگر در اندام های حرکتی باشد حتی منجر به لنگش می گردد ولی علائم عصبی از خود نشان نمی دهند .

اصولا در تمام موارد آسیب دیدگی سگ در اثر گزیدگی های شدید امکان بروز شوک و پایین افتادن درجه حرارت بدن در سگ وجود دارد در صورتی که سم در عروق و به وسعت وسیعی انباشته و ذخیره گردد در ظرف مدت کوتاه 10 تا 15 دقیقه حیوان را از پای در می آورد .

درمان آسیب دیدگی سگ های مار گزیده :

لازم است سریعا در صورتی که محل گزیدگی در اندام های حرکتی در پنج سانتیمتری بالای محل گزش با استفاده از یک بند کشی ( تورنیکت ) و یا یک باند پارچه ای محل را محکم بسته و مانع از انتقال و بالا رفتن خون به اندام ها قفسه صدری در حیوان گردیم .

در صورتی که بتوانیم با ایجاد یک شکاف در محل گزیدگی سموم را سریعا خارج کنیم ایده آل خواهد بود ولی از مکیدن محل گزیدگی به وسیله ی دهان بهتر است خود داری شود هر 10 دقیقه یک بار تورنیکت را باز و مجددا آن را بسته نگاهدارید.

تزریق بعضی ترکیبات شیمیایی نظیر پرمنگنات پتاسیم کریستاله به صورت عمقیدر محل زخم باز شده ضروری است خورانیدن قهوه غلیظ و چای پررنگ و گرم به حیوان جهت تقویت قلب و افزایش درجه حرارت بدن موثر می باشد .

تزریق سرم پادزهر پلی والانبه عنوان تنها وسیله جهت حفظ موجودیت حیات حیوان گزییده شده توسط مار های سمی خواهد بود درمان های حمایتی شامل استفاده از کورتیکوستروئیدها و تجویز مایعات در زمان شوک ضروری است .

استفاده از دارو های ضد درد قوی ضرورت دارد ولی مصرف آنتی هیستامین چون باعث افزایش اثر سم شده مصرف آن منع شده است تمام خدمات درمانی اشاره شده لازم است توسط دامپزشک انجام گیرد .

 آسیب دیدگی سگ در اثر گرمازدگی :

این نکته لازم است توصیه شود سگ ها بر خلاف انسان از داشتن غدد مولد عرق محروم اند فقط به میزان بسیار کم در پنجه های حیوان متمرکز بوده بنابراین مسئله تعریق در حیوان از طریق تبخیر سطحی و له له زدن خود باعث ایجاد خنگی در حیوان می شود اما این مکانیسم در شرایط  درجه حرارت مطلوب و معتدل در سگ که برابر با 39 تا 38 درجه سانتی گراد می باشد کارائی دارد زمانی که درجه حرارت محیط خارج از این حد افزایش گردد امکان این که سگ قادر به خنک کردن خود به طور موثر باشد نبوده و توانایی در کاهش درجه حرارت منجر به گرمازدگی در سگ ایجاد خواهد کرد .

اصولا گرمازدگی در تمام سگ ها ایجاد می شود منتهی بعضی از نزاد ها مستعد گرمازدگی بیشتری هستند وئ تحمل آن ها نسبت به هوای گرم کمتر از سایر نژاد ها بوده به صوص در سگ های سنگین وزن ، چاق و فربههو یا سگ هایی که از اختلالات قلبی و عروقی رنج می برند و مشکلات ریوی به خصوص در هنگام تمرین های بدنی ورزش و جست و خیز دارند بیشتر در معرض این نوع مشکلات محیطی  قرار می گیرند .

گرمازدگی سگ

گرمازدگی سگ

یکی از عوامل گرمازدگی در سگ ها ، گذاشتن سگ در اتومبیل در یک روز گرم و تابستانی می باشد چون درجه حرارت ماشین در ظرف مدت کوتاهی حتی اگر پنجره های اتومبیل باز هم باشد سریع بالا رفته و مشکلاتی را برای سگ ها فراهم خواهد کرد .

از موارد دیگر می توان اشاره به قرار دادن سگ در روز های تابستانی در اتاق بدون تهویه و نبود هیچ گونه وسایلی که باعث خنک شدن درجه محیطی اتاق خواهد گردید .

نگهداری سگ در روز های تابستانی در محوطه خارج ساختمان و قرار گرفتن آن به نحوی که مستقیما در معرض نور خورشید و هیچ گونه سرپناهی هم نداشته باشد باعث گرمازدگی می گردد . سگ هایی که بیشتر مستعد گرمازدگی هستند عبارت اند از نژاد بولداگ ، پاگ ، بوستون تریر ، پکنییز و باکسور .

علائمی که سگ های گرمازده از خود نشان می دهند بیشتر تنفس سریع و سطحس افزایش تعداد ضربان قلب بوده ولی آن چه لازم است سریع جهت برطرف شدن این مشکل در سگ ها انجام داد متداول ترین آن پاشیدن آب خنک ، سرد ، بر روی بدن حیوان و استفاده از یخ بر روی سر ، گردن ، شکم و کشاله ران بوده ضمنا در صورتی که حوله ای سرد که در آب یخ قرار گرفته در دورادور بدن سگ پیچیده شود راه مناسبی جهت جلوگیری لز این عارضه گرمازدگی خواهد بود .

مواردی که لازم است مورد توجه قرار گیرد :

  • از محبوس کردن سگ در ماشین خودداری کنید ، به خصوص در هوای گرم تابستانی
  • محل نگهداری سگ حداقل دارای یک سرپناه و در مقابل نور خورشید قرار نگرفته باشد .
  • در صورتی که در داخل ساختمان نگهداری می شود از یک وسیله تهویه هوا نظیر پنکه استفاده شود محل پنکه باید در محل امنی باشد تا از امکان دسترسی سگ به آن جلوگیری شود .
  • در هوای گرم تابستان به خصوص در بعد از ظهر از تمرین دادن سگ صرف نظر کرد
  • همیشه در هوای گرم تابستانی ، آب تازه به میزان کافی و خنک در دسترس قرار داده شود .

آسیب دیدگی سگ در اثر برق گرفتگی :

توله ها زمانی که در آپارتمان مشغول بازی می باشند ممکن است سیم های برق را گاز گرفته و یا جویده و دچار برق زدگی شوند.در بیشتر موارد این عارضه چندان وخیم و کشنده نبوده و فقط منجر به سوختگی مختصر زبان و یا لب های حیوان می گردد که با بکار بردن مقداری آب اکسیژن برطرف می شود .

لازم است زمانی که توله  ها درمنزل تنها نگهداری می شود جهت جلوگیری از هر گونه ایمنی برای حیوان دقت گردد . وسایل برقی متحرک را از اطراف محل نگاهداری حیوان برداشته و یا جریان برق را در آن محوطه قطع کرد .

علائم برق زدگی در حیوان شامل دیس پنه ، سیانوز ، ادم ریه و بالاخره کوما و مرگ خواهد بود .

درمان :

التیام سوختگی در اثر برق گرفتگی زمان لازم داشته تا به تدریج بافت نکروز جاگزین بافت گرانوله گردد از نظر درمانی معتقدند اکسیژن ترابی و  در موارد ادم ریوری مصرف کورتیکوستروئید ها(دگذامتازون و یا پردنیزون ) همراه با مصرف داروهای دیورتیک ( لازیکس ) به همراه باز کننده های برونش ( آمینوفیلین ) زیر نظر دامپزشک انجام گیرد .

شوک :

شوک در حقیقت رکورد فعالیت سیستم دستگاه گردش خون یا افت جریان سیستم خون در بدن حیوان بوده و با افزایش شدید ضربان قلب جهت جهت برگرداندن سریع چرخش جریان خون در تمام اندام های بدن حیوان ، به همراه آن گشاد شدن مردمک چشم کم رنگ شدن لثه ها به علت کم خونی ، کاهش درجه حرارت بدن و سرد شدن انتهای دست و پا علائم اغلب با ضعف عمومی بدن حیوان همراه است .

این آسیب دیدگی سگ بیشتر در اثر حوادث رانندگی ، افتادن حیوان از طبقات بالای آپارتمان و یا ساختمان های بلند و یا در نتیجه انجام صداهای غیر مترقبه نظیر انجام رعد و برق ، بمباران ها ، آتش فشانی و آتش سوزی و … به وجود می آید وجود خونریزی های شدید در اثر ضربات شدید ، تصاددف ، پارگی ، نزاع بین سگ ها از عوامل ایجاد کننده  دیگر می باشند جهت انجام خدمات درمانی لازم است حیوان را سریع به کلینگ های دامپزشکی ارائه داد.

غرق شدگی :

اصولا با توجه به این که در بیشتر نژاد های سگ به طور غریزی با فن شنا کردن آشنا هستند کمتر غرق شدگی در سگ ها دیده می شود . در هر حال استثناهایی هم وجود دارد زیرا نژاد بولداگ از این نظر توانایی انجام شنا کردن را نخواهد داشت .

در صورتی که غرق شدگی در اثر آب شور دریا ها صورت پذیرد با توجه به این که آب دریا حالت هیپرتونیک دارد انتشار نمک به داخل خون منجر به غلیظ شدن و ادم ریوی می شود .

غرق شدن سگ

غرق شدن سگ

در صورتی که غرق شدگی در اثر آب شیرین و یا در منازل در استخر صورت گیرد با افزایش حجم خون و رقیق شدن خون در نتیجه همولیز گلبول های قرمز و کمبود اکسیژن در اثر خاصیت هیپوتونیک آب های شیرین ایجاد می شود که به سرعت در ریه ها جذب خون شده و این اختلالات شیمیایی را در خون به وجود می آورد .

از نظر درمانی بیشتر اصلاح و برقراری اکسیژن به میزان کافی ، تخلیه یا درناژ نای به وسیله آویزان کردن سر سگ به سمت پائین و یا انجام تنفس مصنوعی توصیه می شود مایع درمانی و تجویز محرک های قلبی و حفظ و برقراری مجدد درجه حرارت از مواردی است که به وسیله دکتر دامپزشک انجام گیرد .

آسیب دیدگی سگ در اثر سوختگی :

سوختگی در حقیقت در اثر تخریب نسج اپی تلیوم با بافت های عمیق تر پوست در اثر چند عامل از قبیل سوختگی در اثر حرارت الکتریسیته و یا مواد شیمیایی در حیوان به وقوع می پیوندد.

براساس عمق جراحات بافتی ، سوختگی ها را به چند دسته تقسیم می کنند ، سوختگی های درجه اول ، دوم و سوم طبقه بندی می کنند .سوختگی در نواحی کوچکی از بدن کمتر باعث ناراحتی در حیوان می شود ولی در حیواناتی که از سوختگی های عمقی برخوردارند و باعث از دست دادن میزان قابل توجهی از پلاسمای خون می شوند در صورتی که وسعت این سوختگی زیاد باشد باعث ایجاد شوک در حیوان خواهد شد .

گاهی هم تخریب های عمیق پوست ممکن است حیوان را مستعد به عفونت های پوستی کند . درمان سوختگی جنبه ی تخصصی داشته و لازم است جهت بهبود و التیام سوختگی به درمانگاه های دامپزشکی مراجعه شود .

آفتاب زدگی و آسیب دیدگی سگ :

سگ هایی که در فصل تابستان برای مدتی طولانی در برابر اشعه ی نور خورشید و آفتاب های سوزاننده و گرمازا قرار می گیرند دچار یک حالت هجوم الدم یا پرخونی در ناحیه مغز شده و علائمی از قبیل تحریکات غیر عادی و تشنج از خود نشان می دهند .

حیوان شروع به عوعوهای بیهوده و حرکاتی ناخود آگاه از خود کرده و در صدد فرار از منطقه و دوری جستن از محل و پناه گرفتن مناطق خنک ، سرد و امن در جست و جو است و در صورتی که در مسیر خود با مانعی جهت جلوگیری از انجام این کار برخورد کند ممکن است از خود عکس العمل نشان داده و در صدد گاز گرفتگی درآمده و از آن جا فرار می کند .

علائم را در سگ های مذکور به خوبی می توان مشاهده کرد چشم ها پر خون ، برافروخته و تنفس تند و سطحی خواهد بود . له له زدن دهانی جهت تبخیر سطحی و پایین بردن دره ی حرارت بدن را از خود نشان می دهند .

در اثر این آسیب دیدگی سگ نگهداری حیوان در جای خنک و سایه و قرار دادن آب سرد در روی بدن حیوان و انجام کمپرس آب یخ در منطقه ی سر حیوان ، خوراندن قهوه و چای پررنگ توصیه شده درصورت افزایش درجه حرارت بالای 40 درجه سانتی گراد ، تجویز قرص آسپرین موجب کاهش درجه حرارت و تسکین حیوان را فراهم خواهد ساخت.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *